
ประสาน อิงคนันท์ ถอดรหัส ‘มนุษย์ต่างวัย’ จากเรื่องเล่าชุบชูใจ สู่ Well-being Hub ของคนวัย 40+
นิตยสาร Trust ฉบับที่ 78 | คอลัมน์ All Around Me
สมการใหม่ของสังคมสูงวัยในวันที่ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ ‘Aging Society’ อย่างเต็มสมบูรณ์นั้น ภาพจำดั้งเดิมของคำว่า ‘คนแก่’ หรือ ‘ผู้สูงอายุ’ ในความรับรู้ของสังคมส่วนใหญ่มักถูกฉาบด้วยโทนสีเทาแห่งความหดหู่ เป็นภาพของการถดถอย ภาวะพึ่งพิง ภาระทางสาธารณสุข หรือการนับถอยหลังของชีวิตที่เหลืออยู่ แต่นั่นอาจเป็นเพราะสังคมไทย ส่วนหนึ่งยังมองความซับซ้อนของมิตินี้ ‘น้อยเกินไป’ อาจด้วยยังมองเพียงเรื่องของโครงสร้างประชากรตัวเลขเชิงปริมาณ มากกว่าการมองลงไปถึงมิติเชิงคุณภาพของชีวิตมนุษย์
ทว่า วันนี้หลาย ๆ ภาคส่วนกำลังขับเคลื่อนการสร้างภาพจำใหม่ของชีวิตสูงวัย และหนึ่งในนั้นมีชื่อ ‘มนุษย์ต่างวัย’ แพลตฟอร์มที่ก่อตั้งโดยคุณประสาน อิงคนันท์ เจ้าของบริษัท บุญมีฤทธิ์ มีเดีย จำกัด ผู้คร่ำหวอดในวงการสื่อสารคดีเชิงประเด็นสังคมมานานหลายทศวรรษ เพราะมองเห็นความจริงอีกมิติ และด้วยประสบการณ์จากการเป็นนักเล่าเรื่องที่สืบค้นชีวิตผู้คน เขาเชื่อมั่นว่าสังคมสูงวัยไม่ได้ต้องการเพียงนโยบายเชิงโครงสร้างจากภาครัฐเท่านั้น แต่ต้องการกระบวนการ ‘เปลี่ยน Mindset’ ตั้งแต่ระดับปัจเจกบุคคล เพื่อให้ทุกคนหันมาร่วมกันออกแบบชีวิต วางแผน ‘สูงวัย’ ได้อย่างทรงคุณค่า มีศักดิ์ศรี และมีความสุข ซึ่งหากถอดรหัสความซับซ้อนของ Aging Society ผ่านมุมมองของคุณประสานออกมา จะพบว่า…ประกอบไปด้วย 4 มิติหลักที่ไม่อาจแยกขาดจากกันได้ ได้แก่
- มิติสุขภาพ (Healthspan) การสลายภาพจำเดิมว่าอายุมากต้องอ่อนแอ แล้วสร้างความเข้าใจใหม่ว่าคนยุคใหม่สามารถมีสุขภาพที่ดี แข็งแรง และกระฉับกระเฉงได้นานกว่าที่เคยคิด หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้องตั้งแต่เนิ่น ๆ
- มิติการเงิน (Financial Literacy) การก้าวข้ามคำขู่ทางคณิตศาสตร์ประเภท ‘ต้องมีเงิน 20 ล้านก่อนเกษียณ’ ซึ่งสร้างความสิ้นหวังมากกว่าสร้างแรงบันดาลใจ แล้วเปลี่ยนมาเป็นการให้องค์ความรู้เรื่องการบริหารจัดการเงิน การรักษาเงินต้น และการลงทุนที่เหมาะสมกับช่วงวัย
- มิติการงานและการเริ่มสเตจใหม่ (Re-Designing Life Stage) การตั้งคำถามกับชีวิตหลังวัย 60 ปี หากมนุษย์เรามีอายุยืนยาวไปถึง 80-90 ปี แปลว่ายังมีเวลาเหลืออยู่อีกเกือบ 20-30 ปี การเกษียณจึงไม่ใช่จุดจบของการทำงานหรือหมดคุณค่า แต่เป็นเพียงการเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ ‘ฤดูกาลใหม่ของชีวิต’ ที่ต้องการการออกแบบอย่างประณีต
- มิติความสัมพันธ์ข้ามเจเนอเรชัน (Intergenerational Relationship) การลดรอยแตกร้าวและความขัดแย้งระหว่างคนต่างวัยในสังคม ทั้งในระดับครอบครัวและระดับองค์กร เปลี่ยนจากการใช้อายุมาด้อยค่ากัน เป็นการสร้างความเข้าใจร่วม เพื่อให้คนทุกเจนสามารถอาศัยและทำงานร่วมกันได้อย่างเฮลที
ทั้งหมดนี้ คือ หมุดหมายสำคัญในการปักธงเดินหน้าของมนุษย์ต่างวัย สู่การเป็น Well-being Hub สำหรับคนวัย 40+ ที่ครบวงจรและน่าไว้วางใจที่สุดในวันนี้ภายใต้คำกล่าวว่า
“ถ้าเราทำให้คนมองเห็นว่า ‘สุขภาพ’ คือ ต้นทุนที่แท้จริงของการใช้ชีวิต และชีวิตหลังเกษียณ คือ การเริ่มต้น ‘สเตจใหม่’ ไม่ใช่การรอวันจบลง เราจะไม่ได้มีแค่ผู้สูงอายุที่อายุยืนยาวขึ้นในเชิงปริมาณ แต่เมืองไทยจะมีประชากรที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุขอย่างยั่งยืน และยังคงสร้างพลังบวกให้กับสังคมต่อไปได้”
จากประสบการณ์งานสารคดี สู่จุดแข็งบนโลกออนไลน์
ย้อนกลับไปในวัย 45+ ยุคที่สื่อดิจิทัลเริ่มเข้ามามีบทบาท และถูกจับจองพื้นที่โดยคนรุ่นใหม่ สื่อออนไลน์ส่วนใหญ่ในยุคนั้นแข่งขันกันด้วยความเร็ว เนื้อหาที่สั้น กระชับ สดใหม่ และมุ่งเน้นการสร้างไวรัลในเวลาอันสั้น แต่สำหรับผู้สะสมประสบการณ์การทำสื่อสารคดีเชิงประเด็นสังคมระดับตำนานอย่าง ‘คนค้นคน’ และ ‘กบนอกกะลา’ การตัดสินใจก้าวออกจาก Comfort Zone จากสื่อดั้งเดิมอย่างโทรทัศน์มาตั้ง บริษัท บุญมีฤทธิ์ มีเดีย จำกัด เพื่อลงสนามสื่อออนไลน์ ไม่ใช่แค่เรื่องของการตามเทรนด์ แต่คือการทดสอบวิถีทางของคนทำงานสื่อสาย ‘สาระบันเทิง’ ครั้งใหม่ว่าจะสามารถสร้างคุณค่าบนแพลตฟอร์มใหม่ได้อย่างไร และคำถามสำคัญที่หลายคนตั้งข้อสงสัยในวันนั้น ‘ทำไมต้องเป็นเรื่อง Aging Society?’ ทำไมไม่ทำเรื่องที่แมสกว่า สนุกกว่า หรือเข้าถึงคนกลุ่มใหญ่ได้ง่ายกว่า
“ตอนที่เราเริ่มทำแรก ๆ ประเด็น Aging Society หรือ Silver Generation คนมักมองว่าเป็นเรื่องของคนแก่ ภาพเดิม ๆ ที่คนจำคือสังคมคนแก่ที่หดหู่ เป็นเรื่องของคนที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ เกษียณแล้วต้องกลับไปเลี้ยงหลานอยู่บ้าน หรือกลายเป็นภาระทางสาธารณสุขของประเทศ ประกอบกับยุคนั้น ความขัดแย้งระหว่างคนต่างเจเนอเรชันในโลกออนไลน์รุนแรงมาก มีการด้อยค่ากันด้วยอายุ ด่าใส่กันด้วยคำอย่าง ‘ไดโนเสาร์’ หรือ ‘เด็กเมื่อวานซืน’ แต่เรามองว่าถ้าเอาประเด็นนี้มาตีความใหม่ เล่าเรื่องใหม่ ทำรีเซิร์ชใหม่ แล้วเปลี่ยนมุมมองในการมองประเด็นแบบนี้เสียใหม่ มันจะกลายเป็นเรื่องที่สนุกและมีคุณค่ามาก”
‘มนุษย์ต่างวัย’ ในวันแรกเริ่มจึงไม่ได้เริ่มต้นขึ้นจากโจทย์ทางธุรกิจที่มุ่งหาผลกำไรสูงสุด หรือความตระหนกตกใจต่อตัวเลขประชากรสูงวัย แต่ตั้งต้นจากกระบวนการทำงานวิจัยอย่างจริงจัง โดยนำงานวิจัยเชิงลึกจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) รวมถึงการศึกษารูปแบบการจัดการสังคมสูงวัยในต่างประเทศอย่างสิงคโปร์และญี่ปุ่นมาย่อยและวิเคราะห์ เพื่อกำหนด Direction ที่ชัดเจนว่า ‘มนุษย์ต่างวัย คือ สื่อที่ทำหน้าที่เปลี่ยน Mindset ของคน’
คุณประสานเล่าย้อนถึงช่วงแรกเริ่มว่า คนทำสื่อออนไลน์ส่วนใหญ่มักหลีกเลี่ยงการทำคอนเทนต์วิดีโอ เนื่องจากมีความยุ่งยาก ซับซ้อน และใช้ต้นทุนสูง แต่ ‘มนุษย์ต่างวัย’ กลับใช้ความเชี่ยวชาญดั้งเดิมของตนเอง ซึ่งเป็นเหมือน ‘ตระกูลช่าง’ ในสายงานสารคดี จึงสร้างคอนเทนต์วิดีโอความยาว 3–5 นาทีที่ละเมียดละไม ละเอียดอ่อน ทั้งในแง่ของมุมมอง น้ำเสียง และการตัดต่อ เรียกว่า ‘มนุษย์ต่างวัย’ เลือกที่จะ ‘แทรกสวนกระแส’ ด้วยการทำคอนเทนต์ที่คราฟต์ (Craft) มุ่งเน้นการใช้ศิลปะแห่งการเล่าเรื่อง (Storytelling) เล่าเรื่องราวผ่านชีวิตของคนจริง (Hero Content) เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ แล้วค่อยสอดแทรกองค์ความรู้ (Knowledge) เข้าไปอย่างกลมกลืน
“ผลลัพธ์ของการทำคอนเทนต์ที่คราฟต์และทรงคุณค่านี้ ไม่ใช่แค่การเติบโตของตัวเลขยอดวิวหรือยอดผู้ติดตามบน เพจFacebook ในช่วงเริ่มต้นเท่านั้น แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการสร้าง ‘ความไว้วางใจ (Trust)’ และการสร้างปรากฏการณ์ ‘ชุบชูใจคนทำสื่อ’ เพราะตลอดเวลาของการทำงานจะมีฟีดแบ็กจากผู้เสพสื่อส่งกลับมาอย่างสม่ำเสมอ เช่น ผู้ชมที่กำลังเผชิญปัญหาและเจ็บปวดกับการดูแลพ่อแม่ที่เป็นโรคสมองเสื่อม เมื่อได้ดูวิดีโอของมนุษย์ต่างวัยแล้วรู้สึกว่าได้พบทางออก ช่วยให้ตั้งหลักในชีวิตและเดินหน้าต่อได้ หรือคนรุ่นลูกที่ดูคอนเทนต์แล้วเกิดความเข้าใจในตัวพ่อแม่มากขึ้น จึงนำวิดีโอไปแชร์ต่อให้คนในครอบครัวดู กลายเป็นสื่อกลางที่ช่วยเชื่อมประสานความสัมพันธ์ในบ้าน”
‘มนุษย์ต่างวัย’ ขยายแรงกระเพื่อม สู่ Community ออนกราวนด์ที่มีคุณภาพ
ตลอดระยะเวลา 8 ปี ‘มนุษย์ต่างวัย’ ไม่ได้หยุดอยู่แค่การเป็นเพจบนโลกออนไลน์ที่มีผู้ติดตามรวมทุกแพลตฟอร์มเกือบ 3 ล้านคน (ทั้ง Facebook YouTube และ TikTok) หากแต่ค่อย ๆ ขยับขยายองค์ความรู้และพลังของสื่อลงสู่พื้นที่จริง (On Ground) เพื่อสร้างคอมมิวนิตีที่แข็งแรง มีตัวตน และตอบสนองต่อความต้องการของคนในสังคมได้อย่างครบมิติ
“เราเริ่มต้นทดลองทำกิจกรรมเล็ก ๆ บนโลกออนกราวนด์ อย่างเวิร์กช็อปขนาดย่อม โดยร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ภายใต้โครงการชื่อ ‘ชีวิต ซีซัน 2’ เพื่อให้องค์ความรู้เรื่องการสร้างอาชีพใหม่ การรีสกิล (Reskill) และการรับมือกับวัยเกษียณ ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างล้นหลาม มีผู้สมัครเข้าร่วมเต็มทุกรอบ ‘มนุษย์ต่างวัย’ จึงมองเห็น Pain Point ของผู้คนว่า ไม่ได้ต้องการแค่การนั่งดูคอนเทนต์ผ่านหน้าจอสมาร์ตโฟน แต่ต้องการพื้นที่จริงในการปฏิสัมพันธ์ การเรียนรู้ และการได้เจอผู้คนที่มีความสนใจในเรื่องเดียวกัน”
ความสำเร็จจากเวิร์กช็อปขนาดย่อมได้ถูกต่อยอดและขยายผลอย่างก้าวกระโดด กลายมาเป็นงานอีเวนต์และเฟสติวัลระดับประเทศที่ยกระดับประเด็นสังคมสูงวัยให้กลายเป็นวาระสังคมที่ทุกคนต้องหันมามอง
- ปีที่ 1 – Out of the Box Aging งานพูดคุยสัมมนาขนาดกลางที่ชวนคนกว่า 800 คน ก้าวออกมามองนอกกรอบเรื่อง Aging สลายความคิดแบบเดิม ๆ ว่าการแก่ตัวเป็นเรื่องหดหู่
- ปีที่ 2 – มนุษย์ต่างวัย Fest 2025: ชีวิตดี…ชีวิต ซีซัน 2 It’s Okay To Be You การย้ายสถานที่จัดงานไปยังอิมแพ็ค เมืองทองธานี รองรับผู้คนกว่า 12,000 คน ตลอดระยะเวลา 2 วัน ชวนผู้คนมาออกแบบชีวิตที่ดีใน 4 มิติหลัก ทั้งสุขภาพ การเงิน การงาน และความสัมพันธ์
- ปีที่ 3 – มนุษย์ต่างวัย Fest 2026 ‘ลองGEVITY อยู่กันไปยาว ๆ ให้จอยกว่าเดิม’ งานเฟสติวัลครั้งยิ่งใหญ่ที่เล่นกับคำว่า ‘ล-อ-ง’ ชวนให้ออกมาทดลองเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ เพื่อการมีชีวิตที่ยืนยาวอย่างมีความสุข ภายใต้แนวคิดการสร้าง Healthspan ที่ดี ควบคู่ไปกับ Lifespan ที่ยาวนาน
นอกจากงานเฟสติวัลขนาดใหญ่ระดับประเทศแล้ว ‘มนุษย์ต่างวัย’ ยังให้ความสำคัญกับการสร้างคอมมิวนิตีในระดับย่อยที่มีความสม่ำเสมอ มีการจัดเวิร์กช็อปการเงิน ความสัมพันธ์ และสุขภาพ เช่น มนุษย์ต่างวิ่ง ซึ่งเริ่มต้นขึ้นง่าย ๆ จากการที่คุณประสานชวนทีมงานและผู้ติดตามไปวิ่งออกกำลังกายที่ ‘สวนรถไฟ’ ทุกเดือน โดยไม่มีการกำหนดระยะทาง ไม่จำกัดความเร็ว และไม่มีกฎเกณฑ์ที่เข้มงวด แต่เมื่อวิ่งเสร็จ ทุกคนจะเดินทะลุไปยัง ‘สวนโมกข์กรุงเทพ’ เพื่อร่วมวงนั่งคุยและแลกเปลี่ยนมุมมองในประเด็นต่าง ๆ กับกูรูและอินฟลูเอนเซอร์ที่สลับสับเปลี่ยนกันมาให้ความรู้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องโรคอัลไซเมอร์ การบริหารจัดการเงิน การดูแลจิตใจ หรือปัญหาการเป็น Caregiver ที่ต้องดูแลคนในครอบครัว กลายเป็นอีกคอมมิวนิตีเล็ก ๆ ขนาด 80–100 คน ที่มีความอบอุ่น มีวินัยสูง และอบอุ่นแน่นแฟ้น
สร้าง Trust บาลานซ์คุณค่าทางสังคม และความอยู่รอดของธุรกิจ
สิ่งที่คุณประสานและทีมงาน บุญมีฤทธิ์ มีเดีย กว่า 20 ชีวิต ยึดถือเป็นหัวใจสำคัญสูงสุดในการบริหารจัดการองค์กรและการสร้าง Community คือการบาลานซ์ระหว่าง ‘คุณค่าทางสังคม’ และ ‘ความอยู่รอดทางธุรกิจ’ โดยมีคำว่า ‘Trust’ (ความไว้วางใจ) เป็นสะพานเชื่อม
“ถ้าคนดูไม่ไว้วางใจเรา เขาโตพอและมีประสบการณ์ชีวิตมากพอที่จะปฏิเสธและไม่คุยกับเรา เพราะฉะนั้นสิ่งเดียวที่เราต้องเก็บรักษาไว้ให้มากที่สุดคือ ‘ความไว้วางใจ’ การที่เราจะแนะนำอะไร หรือคัดเลือกพาร์ตเนอร์รายใดเข้ามาสนับสนุน เราต้องสกรีนด้วยความปรารถนาดีอย่างแท้จริง เหมือนงานเฟสติวัลของเรา เราแบ่งพื้นที่กว้างใหญ่ไว้ทำโซน Playground นิทรรศการ และกิจกรรมเชื่อมความสัมพันธ์ข้ามเจน โดยไม่นำพื้นที่ตรงนั้นไปขายบูธเชิงพาณิชย์ทั้งหมด เพราะเราต้องการรักษา DNA และเสน่ห์ของมนุษย์ต่างวัยเอาไว้ ให้คนที่มาร่วมงานรู้สึกคุ้มค่าที่สุดในการออกจากบ้าน”
มุ่งสร้าง Well-being Hub ของคนวัย 40+ พื้นที่สร้างสรรค์ของคนต่างเจน
ก้าวต่อไปในอนาคตของมนุษย์ต่างวัย ไม่ใช่แค่เพจสื่อออนไลน์หรือผู้จัดอีเวนต์เป็นครั้งคราว แต่มุ่งสู่การเป็น Well-being Hub สำหรับคนวัย 40+ อย่างเต็มตัว ซึ่งเป็นการนิยามบทบาทใหม่ของแบรนด์ให้ชัดเจนยิ่งขึ้น โดยขยายขอบเขตการทำงานจากการพูดคุยกับ ‘ผู้สูงอายุ’ เพียงอย่างเดียว มาสู่การดูแลกลุ่มคนช่วงอายุ 35–55 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มแฟนคลับหลักหลังบ้านของเพจในปัจจุบัน
“คนกลุ่มวัย 40+ นี้ คือ กลุ่มคนที่กำลังเผชิญกับภาวะ Sandwich Generation อย่างหนักหน่วง พวกเขาเป็นวัยที่กำลังตั้งคำถามกับทิศทางชีวิต ต้องวางแผนการเงินและสุขภาพอนาคตของตัวเอง ควบคู่ไปกับการแบกรับภาระในการเลี้ยงดูบุตรหลาน และการเป็น Caregiver ดูแลพ่อแม่ที่กำลังย่างเข้าสู่วัยชรา ‘มนุษย์ต่างวัย’ จึงวางเป้าหมายในการเป็น Hub ที่พร้อมสนับสนุนคนกลุ่มนี้ในทุกมิติของชีวิต ซึ่งการเป็น Well-being Hub ในแบบฉบับของ ‘มนุษย์ต่างวัย’ มีจุดเด่นและความแตกต่างจากองค์กรอื่นอย่างชัดเจน ในการทำหน้าที่ย่อยองค์ความรู้ที่ยาก ซับซ้อน หรือไกลตัว เช่น เทคโนโลยีการเงิน กองทุน หุ้น สุขภาพชะลอวัย หรือ AI ให้กลายเป็นภาษาที่เข้าใจง่าย ใกล้ตัว เข้าถึงได้ นอกจากนี้ ยังเป็นการสร้าง Ecosystem การเรียนรู้ที่ปลอดภัย สำหรับคนวัย 40+ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่พวกเขาจะได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ร่วมกับคนในวัยใกล้เคียงกัน”
ทั้งนี้ มิติที่สำคัญที่สุดในอนาคตที่คุณประสานตั้งใจขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง คือ ‘การลดช่องว่างและการสร้างความเข้าใจข้ามเจเนอเรชัน’ ที่โครงสร้างสังคมและองค์กรธุรกิจประกอบด้วยคนมากถึง 4–5 เจเนอเรชัน ตั้งแต่ Gen B, Gen X, Gen Y, Gen Z ไปจนถึง Gen Alpha ซึ่งมีความคิด ค่านิยม มุมมองต่อการทำงานและการใช้ชีวิตที่แตกต่างกันคนละขั้ว หากไม่มีกระบวนการทำความเข้าใจกัน สังคมจะเต็มไปด้วยการถกเถียง ขัดแย้ง และมองกันด้วยสายตาที่เป็นลบ ดังนั้น ทิศทางของ ‘มนุษย์ต่างวัย’ ยังคงทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโยงความรัก ความเข้าใจ และองค์ความรู้ต่าง ๆ เพื่อให้คนไทยทุกคนในทุกเจเนอเรชัน สามารถก้าวผ่านความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย ร่วมกันออกแบบชีวิตที่มีคุณภาพ และมองเห็นว่า…
“การเกษียณอายุไม่ใช่จุดจบของชีวิต แต่เป็นเพียงการจบสเตจหนึ่ง เพื่อเปิดประตูเข้าสู่ ‘ฤดูกาลใหม่ของชีวิต’ ที่เราสามารถลุกขึ้นมาออกแบบ และใช้ชีวิตไปยาว ๆ ได้อย่างจอยกว่าเดิม” คุณประสานกล่าวทิ้งท้าย




